ARA
    Biz Kimiz   Hizmetlerimiz   Egitimler   Etkinlikler   Blog   Sizden Gelenler   Basın   Referanslar   İletişim

Working Mother : Çocuğunuzda DEHB olduğunu nasıl anlarsınız?

İz Koçluk DEHB Koçu Elgiz Henden ve 1-4 Ekim tarihleri arasında Türkiye’de eğitim verecek olan ABD’li DEHB Koçu Jodi Sleeper Triplett’e merak edilenleri sorduk.

Elgiz Hanım, anne ve babalar çocuğunda DEHB olduğunu nasıl anlayabilir?

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu nörobiyolojik bir bozukluk ve bunun 3 ayrı tipi var her birinin de farklı belirtileri var: Hiperkativite, dikkat eksikliği ve bileşik tip (DEHB).

Eğer çocukları yerinde duramıyorsa, sessiz ve sakin oynamakta güçlük çekiyorsa, yerli yersiz koşup tırmanıyorsa, oturması gereken yerde uzun süre oturamıyorsa, çok konuluyorsa, sırasını beklemekte zorlanıyorsa ve sözünü sürekli kesiyor ve sabredemiyorsa bu tür çocuklar için hiperaktivite konusunda, yönergeleri başında sonuna izleyemiyorsa, evde ve okulda malzemelerini unutuyorsa, detayları atlıyorsa, bir işe konsantre olmakta zorlanıyorsa, düzensiz ise, ilgileri kolayca kayboluyorsa dikkat eksikliği konusunda şüphelenmek gerekir. Eğer her iki durumla ilgili belirtiler varsa, bu kez de dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu düşünmek gerekir.

DEHB’nin görülme yaşı var mı? Kaç yaşından itibaren gözlemlemek gerekiyor?

Gerçekte anne karnında itibaren belirtiler görülebilir. Ancak en çok teşhis konulan yaş, ilkokula başlama yaşı. Çünkü dikkat eksikliği hiperkaktivite bozukluğunda en önemli sorun, okul çağındayken öğrenme ve dikkatini verme konusunda görülüyor ve öğretmenlerin yönlendirmeleri ile aileler uzmanlara başvuruyorlar.

“Evde DEHB’li birey varsa mutlaka başka bir birey de vardır”

Ailelerin DEHB’li çocuklara karşı nasıl bir davranış biçimi oluşturmaları gerekiyor? Anne ve babalar en çok hangi hataları yapıyorlar?

Ailelerin belki de öncelikle bilemesi gereken bir konu; evde bir DEHB’li birey varsa mutlaka başka bir birey daha vardır. DEHB’nin genetik olma özelliğini bazen aileler atlayabiliyorlar. DEHB’li bir çocuklarına destek olmak isteyen ailelerin mutlaka bu konuda bilgilenmeleri gerekiyor. Ailelerin DEHB konusunda yaptıkları belik de en büyük hata bu konuda yeterince bilgileri olmadığı için çocukların yaptıklarını bilerek yaptıklarını düşünmeleridir. Oysa hiçbir DEHB çocuk DEHB sinden kaynaklanan davranışlarını bilerek yapmaz.

Çocuklar bu durumun farkına varabiliyorlar mı? Psikolojik olarak olumsuz bir etkisi var mı?

Çocuklar ilaç kullanmaya başladıklarında ve bazen de okula başladıklarında durumu fark edebiliyorlar. “Benim neyim var?” diye sorabiliyorlar. Psikolojik olarak olumsuz etkisi elbette olabiliyor ve bu konuda çocuklar psikologlardan destek alıyorlar. Koçlarla birlikte çalışan çocuklarda DEHB ile yaşamayı ve DEHB’den kaynaklanan sorunlarını yönetmeyi öğreniyorlar. DEHB ile yaşam, farklı yaşam becerilerini gerektiriyor.

Nasıl bir ders çalışma sistemi kurulmalı?

Her çocuk için ders çalışma sistemi farklıdır. Çocukların farklılıklarına göre bir sistem oluşturmak gerek. Her ne kadar bu farklılıklar olsa da DEHB’li çocuklarda yapılandırılmış ortam, onların başarılarını artırıyor. Ders çalışma sürelerinde özellikle dikkatli olmak gerekiyor. Sistemli olarak çalışma süresini artırma gerekli. Örneğin; günde 15 dakika ile başladıysanız her gün sadece 1 dakika artırarak, 20 gün sonra 35 dakika ders çalışma süresine ulaşırsınız. Süreyi ne kadar artıracağınız ve ne sıklıkla artıracağınız konusunda çocuğunuzla ayrıca konuşmak da gerekli. Çocukların konu hakkında bilgilenmesi, DEHB ile yaşamayı öğrenmelerine ve hayatlarını kolaylaştırmalarına destek oluyor.

DEHB’li çocuklar ne tip TV programları izlemeli?

Diğer çocuklardan farklı bir yaklaşıma özel olarak gerek yok. Nasıl ki diğer çocuklar için sınırlı izleme ve belli programları yaşlarına uygun programları izlemeleri gerekiyorsa DEHB’li çocuklarda da aynı şekilde davranmalı.

“Jodi Sleeper Triplett: Türkiye’de herkes yeni fikirlere açık ve DEHB koçluğuna ilgi gösteriyorlar”


Öncelikle hoş geldiniz ülkemize. Daha önce Türkiye’ye eğitim için gelmiş miydiniz? Geldiyseniz gözlemleriniz nelerdir?

2012 yılında yine bir eğitim için Türkiye’ye geldim. Türk halkının çocuklarına destek olmak için dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve koçluk hakkında daha fazla bilgi almak istediğini gözlemledim. Türkiye’de insanların “koçluk” düşünce yapısını anlıyor olması beni etkiledi. DEHB koçluğu ise henüz çok iyi bilinmiyor, DEHB’yi ve koçluğu bilen daha fazla eğitimli koça ihtiyaç var. Türkiye’de herkes yeni fikirlere açık ve DEHB koçluğuna ilgi gösteriyorlar.

Dünyadaki DEHB’li örneklere bakınca Türkiye’deki oranları, tedavi ve eğitimleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

ABD'de ve diğer ülkelerde ilaç ve tedavi için seçenekler fazla iken, Türkiye bu konuda daha sınırlı imkanlara sahip. Terapistler ve psikologlar koçluk konusunda çok sıcak bakmıyorlar, oysa bu düşünce yapısı değişmeli. Koçlar insanlara yardım eder, terapist değildir. Koçlar ve terapistler birlikte çalışarak daha fazla destekleyici ortam yaratabilirler. Uzmanlar hiçbir ülkede hızlı yetişmiyor. DEHB’nin belirtileri hakkında profesyonellere ve ailelere daha fazla bilgilendirme yapılabilir, koçluk öğretilebilir. Türkiye’nin DEHB ve tedavi seçenekleri hakkında daha fazla farkındalığa ihtiyacı var.

Dünyada kaç tane DEHB’li var? Tedavi konusunda en başarılı ülke hangisi sizce? Yöntemleri hakkında bilgi verir misiniz?

Dünyadaki DEHB’li sayısını net olarak bilmiyorum ancak ABD’de çocukların % 5-9’unda, yetişkinlerin % 2-5’inde DEHB tanısı konmuş. DEHB’li kişi sayısı bilgilenmenin ve farkındalığın artmasına bağlı olarak gün geçtikçe büyüyor. Bana göre tedavi konusunda en başarılı ülke ABD. DEHB ile ilgili farkındalık yaratmak için tedavi seçenekleri ve tedavi sonuçları hakkından araştırma yapan birçok kuruluş var. Bu araştırmalar diğer ülkelere de yardımcı oluyor. DEHB’de olası tedavi yöntemleri ise şöyle: İlaç, terapi, koçluk, eğitim desteği ve eğitim terapisi.
 

Haber Kaynak

 
 
 
 
 
Ad Soyad
E-posta adresiniz
Mesajınız
Güvenlik Kodu
GÖNDER